Het 65ste veld

De tweede ronde van het HSG Open viel vrijdagavond samen met de voetbalwedstrijd Nederland – Frankrijk op het EK in Duitsland. Wat doe je dan als schaker/voetballiefhebber: de focus op de partij,  een snelle remise of toch even – als de tegenstander aan zet is – snel naar de hotelbar waar een tv-scherm hangt. Alle varianten waren van toepassing. Spelers die al klaar waren nestelden zich voor de tv of streamden  in de wandelgangen van het hotel de wedstrijd op hun smartphone of laptop. Er waren toegewijde  spelers die alleen oog hadden voor de 64 velden voor hun neus. En er waren spelers die – zelfs tijdens de partij – toch even gingen kijken naar het 65ste veld.

HSG Open van start met 282 deelnemers

Het was een hectische registratie met een recordaantal deelnemers. Maar met een vertraging van tien minuten kon het 18de HSG Open vrijdagmiddag toch van start, met in totaal 282 deelnemers.

Die zaten nog niet meteen allemaal achter het bord. Veel spelers hadden in de eerste en tweede ronde een bye opgenomen.

Benjamin Bok gold aanvankelijk als topfavoriet voor de toernooizege maar moest op de dag voor het toernooi helaas afzeggen wegens persoonlijke omstandigheden. Toch bleef het aantal deelnemende grootmeesters op vier staan, want Lucas van Foreest nam zijn plaats in.

David Gonzalez, general manager van hotel Lapershoek, al jaren gastheer van het toernooi, verrichtte de openingszet aan het bord van de supersub, een telg uit de bekende Groningse schaakfamilie Van Foreest.

Gaat Lucas op jacht naar de toernooititel om in de voetsporen te treden van zijn oudere broer Jorden die het toernooi al eens won? De eerste dag leverde hem in elk geval twee vlotte overwinningen op. Ook op de andere topborden bleven grote verrassingen vooralsnog uit. Zaterdag komt er waarschijnlijk tekening in de strijd als de sterkere spelers volgens het Zwitserse systeem ook elkaar gaan ontmoeten.

Schaakvraag van de dag

1. Welk land is het sterkste schaakland?

Een voor de hand liggend antwoord is: het land met de meeste schaakgrootmeesters. Dan zijn we inderdaad gauw klaar. Het verschil met de nummer 2 is groot. Het verschil tussen de nummers 2 en 3 is overigens zeer klein.

  1. Rusland 236 IGM’s
  2. Verenigde Staten 95 IGM’s
  3. Duitsland 94 IGM’s

Deze gegevens haal ik van www.chess-rankings.com  Een interessante website om statistisch in te grasduinen. De zoekmogelijkheden zijn legio. Helaas is niet te zien van wanneer  de laatste update is.

Je kunt het antwoord natuurlijk ook anders aanvliegen. Hoe zit het met het aantal inwoners, oftewel het aantal grootmeesters  per hoofd van de bevolking?

Want het is natuurlijk logisch dat Rusland met bijna 144 miljoen inwoners veel meer grootmeesters telt dan Luxemburg met 654 duizend ingezetenen.

Dat soort lijstjes duiken af en toe op. Een land dat hierop altijd hoog scoort, en meestal op plek een, is IJsland. Nog geen 400.000 inwoners maar – momenteel – wel 14 (veertien!) grootmeesters.

Is IJsland dan het sterkste schaakland? Ik denk het niet, maar heel bijzonder is het wel. Ter vergelijking: Nederland met een bevolking van bijna 18 miljoen inwoners  telt 36 GM’s en blijft, net als vrijwel alle landen,  per capita ver achter bij de Vikingen.

Lijstjes zijn populair. Een andere methode is een ranglijst opstellen van de gemiddelde ratings van de top tien van een land. Dat doet bijvoorbeeld de FIDE:

  1. Rusland gemiddelde rating beste tien spelers 2739
  2. Verenigde Staten 2715
  3. China 2705
Screenshot

Nog een methode, gezien bij  chess-rankings: grootmeesters per aantal spelers met een FIDE-rating:

  1. Rusland
  2. India
  3. Duitsland

Je kunt ook vinden dat het sterkste schaakland het land is dat het vaakst de Schaakolympiade heeft gewonnen en individuele wereldkampioenen heeft geleverd.  Dan kom je opnieuw bij Rusland uit.

Of het land dat op dit moment de wereldkampioen algemeen en bij de vrouwen heeft. In dat geval valt  de keuze op China.

Het antwoord hangt dus een beetje af van de criteria die je hanteert. Maar buiten kijf staat dat Rusland, VS en China  schaakgrootmachten zijn en dat   India gretig in de achtervolging zit,  dat ook Duitsland op enkele lijstjes sterk voor de dag komt en IJsland de ´kampioen per capita´ is.

Wim van der Wijk

De schaakvraag van morgen:

2. Als iemand schaken heeft geleerd, hoe groot is dan de kans dat hij/zij grootmeester (IGM) kan worden?

SG Huizermaat wint Goois Schaakkampioenschap

Uitslag individueel:

  1.  (Naam verborgen)   (Verborgen) O      4,0    9,0   9,00
  2. Marnik Woldhuis   SG Huizermaat O      4,0    9,0   9,00
  3.  Daniël Nijhuis   SG Huizermaat O     4,0    8,5   8,50
  4.  Rayan Nijhuis   SG Huizermaat B      3,5   10,0   8,50
  5.  Pavel Korolev   Laar & Berg / ISL B      3,0   12,0   8,50
  6. Olivier Cruysheer   A. Roland Holst College B      3,0   12,0   8,00
  7. Thom Albertz   Gem. Gym. Hilversum O      3,0   10,5   7,25
  8.  Davi Alfeu Pribanic   Goois Lyceum O      3,0   10,0   6,00
  9.  Philip Vossepoel   Gem. Gymn. Hilversum O      3,0   10,0   6,00 
  10. Quinten de Zwart   A. Roland Holst College O      3,0    9,5   5,50

 Uitslag scholen:     

  1. SG Huizermaat         17,5
  2.  A. Roland Holst College  14,0
  3.  Intern. School Hilversum  14,0
  4.  Gem. Gymn. Hilversum 12,0
  5.  Goois Lyceum          12,0
  6.  Laar & Berg / ISL    8,5
  7.  De Fontein              3,0
  8.  Lucent College      3,0
  9.  Comenius College 2,0

Prijsuitreiking 17e HSG Open

GM en Toernooiwinnaar Max Warmerdam begon de prijsuitreiking met het tonen van zijn overwinning in de zesde ronde, terwijl de organisatie intussen de prijsverdelingen berekende.

Na het applaus voor de heldere uitleg van Max was het tijd voor de rondeprijzen (kortste overwinningen) en de geografische prijzen. Daarna was het tijd voor het echte werk.

Toernooidirecteur Henk Cornelissen verzorgde traditiegetrouw de prijsuitreiking

Erwin Wouterson wint de C-groep

Drie spelers deelden de eerste plaats, maar Erwin had de meeste weerstandspunten (zie “BH”).

Volledige eindstand C-groep

Johan Lindeman winnaar B-groep

HSG-er Johan Lindeman (links) had verreweg de meeste weerstandspunten van de vier spelers die 5 punten haalden.

Eindstand B-groep

Max Warmerdam overtuigende winnaar A-groep

Met deze overwinning schaart Max zich in een aardig rijtje van winnaars van het HSG Open. De tweede plaats werd gedeeld tussen Khoi Pham, Oleg Korneev en Eline Roebers.

Bekijk hier de complete eindstand

Max soeverein zonder remsporen naar zege

Max is een goede voornaam voor een Nederlandse sporter gezien de successen van Max Verstappen in de Formule 1. De enige Nederlander die ooit de wereldtitel schaken heeft gewonnen was ook een Max: prof. dr. Euwe, in 1935.

De vergelijking met de succesvolle autocoureur, geroemd om zijn agressieve rijstijl, houdt snel op. Max Warmerdam, de winnaar van het 17e HSG Open, laat geen remsporen achter op de 64 velden van het schaakbord. Hij opereert behoedzaam, ook als hij een groot ratingoverwicht heeft op zijn tegenstanders. Ze worden langzaam weggeschoven. Zo scoorde hij in Hilversum 5,5 punten uit 6 partijen, waarmee hij ongedeeld toernooiwinnaar werd.

Aan zijn toernooizege hield Max de hoofdprijs van 1.250 euro, een ratingwinstje – zijn ambitie is 2700 – en misschien een pijnlijke rechterarm van de ferme handdruk met Oleg Korneev over (foto’s Vincent Pandelaar). Dat was voorafgaand aan de vijfde ronde zondagochtend waarin de twee grootmeesters en kanshebbers tegenover elkaar kwamen te zitten. Met zwart hield Max gemakkelijk stand.

Achter Max deelden Korneev, de jonge Nederlandse Fidemeester Khoi Pham en zijn vriendin Eline Roebers de tweede plaats met 5 uit 6, goed voor 425 euro. Een lucratief weekendje dus voor het jonge stel.

Het toernooi kende een recordbezetting van 232 deelnemers, naar speelsterkte verdeeld over drie groepen. Johan Lindeman schreef de B-groep op zijn naam en dat was hem door  ‘heel HSG’ van harte gegund. Als intern wedstrijdleider zorgt hij er altijd met grote nauwgezetheid voor dat iedereen op de donderdagse clubavond van HSG zijn of haar partij kan spelen. Nu kon hij zich zonder kopzorgen focussen op zijn eigen partijen.

Van de kanshebbers komt Nico Zwirs de twijfelachtige eer toe van toernooipechvogel. In de vierde ronde leek hij met zwart stand te houden tegen Warmerdam in een stelling waarvan het computercommentaar luidde: wit heeft compensatie voor de pion achterstand. In tijdnood kon hij echter niet dealen met de matdreigingen die Max in de stelling had gevlochten en ging hij toch onderuit.

Op zondag volgde herstel met een puike overwinning op een IJslandse collega IM. Tijdens  de slotronde kwam het podium weer in zicht toen hij goede kansen kreeg tegen Eline, maar de partij kantelde volledig na enkele onnauwkeurigheden.

Zie voor alle uitslagen, partijenselecties, verhalen en fotoreportages elders op deze site.

Op naar het HSG 2024! Volgend jaar viert Hilversum het 600-jarig bestaan. Het 18e HSG Open zal daar vast iets van meekrijgen…

Jan Boekelman zit nog ‘in zijn boek’

Lijstaanvoerders Oleg Korneev en Khoi Pham gingen in de slotronde voor de zekerheid van een behoorlijke gedeelde geldprijs en speelden hun partij in tien zetten remise. Jammer voor de volgers die graag nog wat spektakel hadden gezien, maar zo gaat het vaker. Ze geven Max Warmerdam hiermee wel de kans om het toernooi alleen op zijn naam te schrijven, maar dan moet hij wel winnen van het jeugdtalent Roger Labruyere. De partij lijkt nog in evenwicht.

Interessant is ook de partij tussen Jan Boekelman en Mees van Osch. Niet om de toernooizege maar uit oogpunt van theoretisch belang. Mees besloot zijn tegenstander op te zoeken op diens specialiteit: de Averbach-variant van het Konings-indisch (of hij heeft het bericht van vanochtend op deze site gemist).

In elk geval kwamen de zetten in rap tempo op het bord. Jan Boekelman zit nog steeds ‘in zijn boek’ – in de betekenis van ‘is op bekend terrein’ en gebruikte voor zijn eerste twintig zetten minder dan een kwartier bedenktijd. Ook Mees speelde vrij snel maar heeft toch twintig minuten minder op de klok.

Het is uitgerekend de variant die de auteur uitputtend behandelt. Ik schreef vanochtend enkele lovende woorden over het door Thinkers Publishing uitgegeven boek, een praktische test, waarbij de auteur in zekere zin wordt overhoord, is momenteel in volle gang. Boeiend!

Update onwel geworden speler

De deelnemer aan het HSG Open die gisteravond tijdens de vierde ronde onwel werd, maakt het naar omstandigheden redelijk. Hij is weer thuis, na het bezoek zaterdagavond aan het ziekenhuis in Hilversum. Wij wensen hem sterkte en een spoedig herstel toe.

Een linkshandige handshake

Toernooifotograaf Vincent Pandelaar beleefde vanochtend een ‘Pieter Omtzigt Functie Elders’-momentje, bij wijze van spreken dan. Niets vermoedend, net zoals bij de beroemde foto van Bart Maat op het Binnenhof het geval was, fotografeerde hij een linkshandige handshake. Het detail viel hem pas op toen hij het kiekje van de topborden in de computer zag. Wat was er nou zo raar aan het handen schudden aan het einde van de tafel? De spelers gebruikten hiervoor hun linkerarm en hand!? Een aardigheidje van Eline Roebers en Sam Cornelisse, kennelijk. Dat de fotograaf op het juiste moment op de juiste plaats stond en afdrukte is uiteraard geen toeval, maar vakmanschap. Foto Vincent Pandelaar