Het spel is op de wagen

Het spel is op de wagen. In de A-groep kan in de vijfde ronde de Vorentscheidung vallen, zoals de Duitsers dat zo mooi noemen. Aan het eerste bord zitten de topfavorieten tegenover elkaar: Max Warmerdam, Nederlands kampioen van 2021 en de Spaans/Russische grootmeester Oleg Korneev. Ze wonnen als enigen in de A-groep al hun vier partijen.

Het is de vraag of ze voluit willen gaan. Uiteraard zit de winnaar op rozen, met uitzicht op de ongedeelde toernooiwinst. Een nederlaag betekent vrijwel zeker uitschakeling voor de hoofdprijs. Een consoliderende remise houdt alle opties open. We zullen het zien: volle bak op winst spelen of  meer rationeel gedreven door risico-aversie.  

Uiteraard zijn andere spelers nog niet kansloos. De IJslandse IM Bjorn Thorfinnsson maakte een sterke indruk. Hij speelt vandaag tegen Nico Zwirs die gisteravond  een beetje ongelukkig van Max Warmerdam verloor. Lange tijd had hij een goede stelling.

Vanuit HSG-perspectief zien we een interessante klassieker: Kees Nagtegaal – Jan Boekelman, oude kameraden die deel uitmaakten van HSG toen het team onder leiding van sponsor Joop van Oosterom een aanloop nam naar wat ‘het grote HSG’ is gaan heten: het team dat in de periode 2008-12 de Meesterklasse domineerde.

Kees Nagtegaal (links) versus oud-teamgenoot Jan Boekelman, de ‘Wandelende Encyclopedie’ en inmiddels de auteur van drie schaakboeken. Een bijzondere klassieker in de voorlaatste ronde van het HSG Open die vrij snel in remise eindigde. Foto Vincent Pandelaar.

Kees en Jan gingen voor hun werk naar het buitenland. Toen Kees terugkeerde, ging hij weer voor HSG spelen. Toen Jan terugkeerde, streek hij in de regio Kennemerland neer en ging daar ook weer schaken, eerst voor Bloemendaal, inmiddels opgegaan in de Kennemer Combinatie.

Uit zijn HSG-tijd ken ik Jan als de ‘Wandelende Encyclopedie’. Zijn theoretische kennis was voor ons soort schakers ongekend. Hij schreef later specialistische bijdragen voor New in Chess. In die tijd wist hij bijvoorbeeld ontzettend veel van de Siciliaanse Draak.

In het Max Euwe-centrum hield Jan Boekelman enkele maanden geleden een boekpresentatie, van zijn monografie over de O’Kelly-variant van het Siciliaans, als repertoireboekje voor de zwartspeler. Inmiddels zijn derde boek, na een eerder werk over het Staunton-gambiet van het Hollands en zijn meesterwerk over de Averbachvariant van het Koningsindisch, een diepgravend repertoireboek voor de witspeler. Zelf vindt hij dit zijn beste boek, ik ben het volledig met hem eens.

(Inmiddels is de boekenstand van De Beste Zet opgericht, links van de ingang).

Grootmeesters liggen op koers

Er begint tekening in de strijd te komen. Zaterdagavond bij het begin van de vierde ronde waren er nog vijf spelers met de perfecte score van 3 uit 3. Onder hen de twee topfavorieten de grootmeesters Max Warmerdam en Oleg Korneev. Verrassend is dat de onbekende Sam Cornelisse zich bij het vijftal wist te voegen, een speler met een relatief lage rating van 2079. De andere twee zijn internationaal meester Nico Zwirs en fidemeester Khoi Pham.

Max Warmerdam en Nico Zwirs spelen tegen elkaar, het is de eerste kraker van het toernooi: GM tegen IM. Max koos met wit voor de ruilvariant van het Damegambiet, waarschijnlijk hopend op een duurzaam voordeeltje, maar zwart heeft het loperpaar.

 Uit de categorie grootmeester tegen amateur is het duel tussen Korneev en Cornelisse (zie foto), die met wit het Catalaans speelde. Korneev koos voor een dynamische variant en dat leverde hem een pion op. Wit had compensatie, maar was te haastig met het terugwinnen van de pion, waarna de GM de winst kon binnenhalen en (als eerste) op vier uit vier kwam.

Korneev lijkt een uitgekiend repertoire mee naar Hilversum te hebben genomen. Ontwijkt hoofdvarianten, kiest voor zijvarianten die misschien onschuldig lijken maar zeker niet zonder venijn zijn. Hij won zijn vier partijen vrij soepel.

Khoi Pham, nummer vijf met 3 uit 3 speelde niet voluit tegen Eline Roebers die in de derde ronde met remise ontsnapte tegen Marcel Schoers en aan het begin van de avond  op 2,5 punten stond. Het werd remise door zetherhaling in een bekende variant van het Grunfeld-Indisch die dikwijls door grootmeesters  wordt gebruikt voor een snelle puntdeling.

Morgen dus de spannende ontknoping. Zie uitslagen en standen voor de resultaten van vanavond.

De vierde ronde van het HSG Open heeft zaterdagavond enige tijd stil gelegen in verband met het onwel worden van een speler. Hij was bij kennis toen de ambulance arriveerde.  Hij is voor onderzoek naar het ziekenhuis gebracht.

Clinics voor basisscholieren

Vrijdagmiddag verzorgde Pascal Losekoot (www.schaaktraining.nl) zoals elk jaar twee schaakclinics voor basisscholieren. Dit jaar waren groep 5 leerlingen van de Fabritius en leerlingen van de Petrus Dathenusschool te gast. Met veel enthousiasme werd er twee keer een uur meegedacht en geschaakt.

In een interactieve schaakles kregen de kinderen een opfriscursus “hoe bewegen de stukken” aan de hand van www.lichess.org/learn. Daarna kregen ze enkele stellingen voor de kiezen waar ze de beste zet moesten vinden. Toen was het tijd om zelf te schaken. De clinic werd afgesloten met een muisstil bezoek aan de speelzaal van het HSG Open.

Erg leuk was dat de Hilversumse wethouder van Sport, Karin van Hunnik , samen met toernooidirecteur Henk Cornelissen en Max Warmerdam (“Ik ben in groep 2 begonnen met schaken”) even een kijkje kwamen nemen.

(foto: Vincent Pandelaar

Eerste zet HSG Open 2023

Vrijdag 23 juni is op de prachtige locatie Amrâth hotel Lapershoek te Hilversum het 17de HSG Open 2023 succesvol afgetrapt door toernooidirecteur Henk Cornelissen, wethouder sport van Hilversum Karin van Hunnik en favoriet voor de hoofdprijs Max van Warmerdam.

Wethouder sport van Hilversum Karin van Hunnik verricht de openingszet tegen Max van Warmerdam
(foto Vincent Pandelaar)
“Hilversum is niet alleen mediastad, maar ook sport- en schaakstad, met al die mooie evenementen”
(foto Vincent Pandelaar)

“Wie wordt de opvolger van Humpy Koneru, Daniel Friedman, Anish Giri, Loek van Wely, Robin van Kampen en Jorden van Foreest? ” (foto Vincent Pandelaar)

Favorieten HSG Open 2023

Een update van een eerder bericht over de vraag aan het A.I.-programma Bing: wie wint het HSG Open 2023? 

“Hallo, dit is Bing. Ik kan je helpen met je vraag. Het HSG Open schaaktoernooi 2023 is een open toernooi dat plaatsvindt in Hotel Lapershoek in Hilversum van 23 tot 25 juni 2023. Het toernooi bestaat uit zes rondes Zwitsers systeem met drie groepen: A (> 1900 Fide rating), B (> 1550 en < 1950 Fide rating) en C (< 1600 KNSB rating). De winnaar van het HSG Open schaaktoernooi 2022 was IM Thomas Beerdsen. Het is nog niet bekend wie de deelnemers en favorieten zijn voor het toernooi van 2023. Misschien wil je zelf meedoen? Je kunt je inschrijven via de website van het toernooi.

Dat schiet niet op. Na publicatie van een lijstje met favorieten op deze site, eerder deze week opnieuw contact gezocht met Bing.

Hoe groot is de kans dat een van de drie grootmeesters die meedoen aan het HSG Open 2023 het toernooi wint? Maken twee grote Nederlandse vrouwelijke schaaktalenten die ook op de deelnemerslijst staan – zie de website www.hsgopen.nl – een kans op de titel?

Bing antwoordt:

“Volgens de website van het HSG Open schaaktoernooi 2023 zijn er op dit moment drie grootmeesters die meedoen aan het toernooi: GM Erik van den Doel, GM Roeland Pruijssers en GM Twan Burg. Zij zijn waarschijnlijk de favorieten voor de titel, maar er zijn ook andere sterke spelers die een kans maken, zoals IM Thomas Beerdsen, IM Hing Ting Lai en IM Stefan Kuipers.”

Oeps. Hier tast Bing toch ernstig mis. Deze namen staan niet op de deelnemerslijst van 2023. Alleen Thomas Beerdsen speelde het HSG Open 2022 (dat hij won).

Bing is beter op dreef met betrekking tot Eline en Machteld:

“De twee grote Nederlandse vrouwelijke schaaktalenten die je noemt zijn Machteld van Foreest en Eline Roebers. Zij hebben beide een Fide rating van boven de 2200 en spelen in de A-groep. Zij kunnen zeker voor een verrassing zorgen, maar het zal niet makkelijk zijn om te winnen van de grootmeesters.”

Herkansing, een nieuwe vraag voor Bing.

De drie genoemde GM’s en de drie genoemde IM´s staan niet op de deelnemerslijst 2023. Kunt u nog eens kijken?

Het antwoord:

,,Sorry, ik heb me vergist. Ik heb de deelnemerslijst van het HSG Open 2022 bekeken in plaats van die van 2023. Mijn excuses voor de verwarring. Ik zie nu dat er op dit moment geen grootmeesters of internationale meesters op de deelnemerslijst van 2023 staan. Dat betekent dat het toernooi nog helemaal open ligt en dat iedereen een kans heeft om te winnen.”

Weer mis. Ik probeer het nog een keer met een nieuwe vraag.

Misschien heb je nog niet goed gekeken. Het submenu HSG Open 2023 van de Deelnemerslijst toont alle 232 deelnemers, onder wie drie GM’s en zelfs zes IM’s. Probeer het nog een keer, please?

,,Je hebt gelijk, ik heb nog een keer gekeken en ik zie nu dat er wel degelijk drie grootmeesters en zes internationale meesters op de deelnemerslijst van 2023 staan. Ik weet niet hoe ik dat heb gemist. Mijn excuses voor de fout. De drie grootmeesters zijn GM Erik van den Doel, GM Roeland Pruijssers en GM Twan Burg. De zes internationale meesters zijn IM Thomas Beerdsen, IM Hing Ting Lai, IM Stefan Kuipers, IM Miguoel Admiraal, IM Arthur Pijpers en IM Anna Zatonskih. Zij zijn waarschijnlijk de favorieten voor de titel, maar er zijn ook andere sterke spelers die een kans maken, (…)”.

Laat maar Bing, alle namen die je noemt zijn fout, staan niet op de deelnemerslijst 2023.

Tegenvallend resultaat, vooral omdat Bing er niet in slaagt om ondanks praktische aanwijzingen,  de beschikbare info op de site op te sporen. Sterker nog met namen komt van spelers die nog nooit aan een HSG Open hebben meegedaan. Heeft Bing soms een kunstmatig intelligente duim?

Maar laten we hierover niet te lacherig doen. Het doet een beetje denken aan de eerste schaakcomputers: primitief rekentuig dat razendsnel ontelbare nutteloze varianten kon uitrekenen, zonder de essentie van de stelling te doorgronden.

Kijk maar wat we nu hebben: machine learning neurale netwerken die ratings worden toegedicht van tussen 3300 en 3500 elopunten, waar de menselijke schaker er nog niet in is geslaagd de grens van 2900 te slechten.

Ook voor de chatbots is er volop ruimte voor verbetering, en het zou wel eens een stuk sneller kunnen gaan dan met de ontwikkeling van de schaakengines het geval was.

Maar voorlopig blijven de traditionele stukjesschrijvers nog wel even nodig.

De ratingfavorieten: Warmerdam, Peng,  Korneev

Op grond van zijn rating geldt Max Warmerdam (2003) als favoriet voor de toernooizege. Max werd grootmeester in 2020, legde vervolgens het elotraject 2500-2600 vrij snel af. Zijn volgende doel is bijzonder ambitieus: een rating van 2700.  Hiermee zou hij duidelijk de nummer drie van Nederland worden, achter Anish Giri en Jorden van Foreest die inmiddels én een HSG Open titel én een Tata Chess Masters titel op hun naam hebben staan, naast nationale titels. Mooi richtpunt dus  voor Max, die in 2021 Nederlands kampioen werd.

Li Min Peng (1999) heeft de Oekraïense nationaliteit, zijn naam doet Chinese roots vermoeden. Hij groeide als kind op in Oekraïne, behaalde in 2018 de meestertitel. De grootmeestertitel volgde in 2022.  Hij schreef al enkele open toernooien  op zijn naam, in Zweden, Portugal, Frankrijk en Zwitserland.  We noteren hem derhalve als podium-kandidaat. Helaas heeft hij zich niet geregistreerd voor de eerste ronde en ook geen bye opgenomen. We hopen dat het goed met hem gaat, als zijn absentie verband houdt met de problemen in Oekraïne, dan hebben we daarvoor alle begrip.

Oleg Korneev (1969) is een sterke ervaren grootmeester van Russische komaf die al jaren in Spanje leeft. Hij speelde met het Spaanse team mee in de Schaakolympiade van 2012. Won in 2005 in Leiden het Noteboomtoernooi. We mogen hem dus tot de kanshebbers rekenen. Zijn rating is wat gezakt, maar hij kende ook periodes van 2600 en hoger. Zijn ratingpiek is 2671.

De Chess Queens: Lanchava, Roebers, Van Foreest

Tea Lanchava (1974) is van Georgische afkomst. De liefde bracht haar naar Nederland, waar ze in 2012 de  Nederlandse vrouwentitel veroverde.  In 2014 was ze één van de initiatiefnemers van de stichting Chess Queens die het meisjes- en vrouwenschaak wil bevorderen, een streven dat HSG graag omarmt.

 Eline Roebers (2006) en Machteld van Foreest (2007) behoren niet tot de stichting Chess Queens,  ze zijn het stadium van (kroon)prinses inmiddels wel ontgroeid. Naast andere successen schreven beiden vorig jaar schaakgeschiedenis: Eline  als eerste vrouwelijke algemeen jeugdkampioen van Nederland (alle jongens hadden het nakijken) en  Machteld met haar  vijftien lentes als jongste Nederlandse vrouwenkampioen ooit.

Aanstormend talent: Wouter en Daniël

Het HSG Open is voor alle leeftijden, dus ook voor aanstormend jong talent. Wouter Terlouw werd vorige maand Nederlands jeugdkampioen t/m 12 jaar. Hij schaakt in Soest, maar genoot een deel van zijn jeugdopleiding bij HSG, waar hij gelijk kon optrekken met HSG-talent Daniël Nijhuis.

Daniël schreef vorig jaar de B-groep van het HSG Open op zijn naam.. Wouter en Daniël worden nu in het diepe gegooid, in de A-groep. Ondanks hun jonge leeftijd hebben ze al flink wat ervaring, tot aan een Armageddon-beslissingsvluggertje toe. Dat was vorig jaar tegen elkaar, na gelijk eindigen op het HSG-jeugdkampioenschap in Pinetum Blijdenstein. Daniël won. Helaas was Daniël niet fit genoeg om deel te nemen en heeft hij zich moeten terugtrekken.

Wim van der Wijk

Tim Grutter overtuigende winnaar HSG Kroegschaaktoernooi

Carlos Preuter wint alle partijen in de B-groep

Ruim dertig spelers deden mee aan het HSG Kroegtoernooi, dat maandag 19 juni 2023 werd gehouden in Foodhall en Bierbrouwerij Mout. Het gezellige toernooi trok weer enkele sterke spelers, clubschakers en lokale huisschakers.

De A-groep werd overtuigend gewonnen door Tim Grutter, die al zijn partijen won en een ronde voor het einde zeker was van de titel. Hij volgt Jan Willem van der Griendt op die het toernooi drie jaar op een rij won. Ramon Koster werd alweer tweede, en ook oud-HSG’ers Youri Gerritse mocht een waardebon van Mout in ontvangst nemen.

Tim Grutter won al zijn partijen en sleepte daarmee de wisselbeker in de wacht
Lokal hero Thomas Roest zorgde voor een verrassing door in de eerste ronde Eric de Haan te verslaan
Carlos Preuter, de winnaar van de B-groep

In de B-groep speelde Carlos Preuter de sterren van de hemel. Hij bleek veel handiger te zijn met dit speeltempo dan de meeste andere spelers. Alleen in de laatste ronde wist Jens Steenmetz (derde) het hem enigszins moeilijk te maken. HSG’er Jan Nagel werd – best of the rest – tweede op 1,5 punt achterstand terwijl HSG-voorzitter Mirko Lukacs op weerstandpunten net buiten de prijzen viel.

Een bijzondere vermelding voor Werner Plomp, die al in 1947 (!) aan het eerste HSG Jeugdtoernooi meedeed en nu, 76 jaar later, met 3,5 uit 6 nog uitstekend meedeed in de B-groep.

Een goede warming up voor het HSG Open, dat vrijdag in Hotel Lapershoek van start gaat. Inschrijven daarvoor is niet meer mogelijk: het is volledig volgeboekt!

Eindstand A-groep

Eindstand B-groep

Het 17de HSG Open in 2023 vindt plaats van 23 – 25 juni

Wederom in de fraaie locatie Hotel Amrâth Lapershoek te Hilversum.

Noteer het alvast in uw agenda. Binnenkort opent de inschrijving.

Belangrijk voor de inschrijving: u verschijnt pas op de deelnemerslijst als het inschrijfgeld is ontvangen.

Nevenactiviteiten:

18 juni HSG Jeugdtoernooi

19 juni HSG Kroegtoernooi

23 juni Jeugdclinic voor Hilversumse Basisscholen

Thomas Beerdsen wint HSG Open 2022

Foto: Vincent Pandelaar

De B groep is gewonnen door HSG jeugdlid Daniël Nijhuis (in oranje trui).

Foto Pascal Losekoot

De C groep is gewonnen door Luuk Terweijden.

Allen van harte gefeliciteerd.

Analyses partijen (A, B en C)

Wim van der Wijk

Stroeve start, verder vlekkeloos toernooi

De zestiende editie van het HSG Open nadert met nog een speelronde te gaan zijn ontknoping.

Zondagochtend werd het officiële aantal deelnemers vastgesteld op 209 mannen en vrouwen, van alle leeftijden van tieners tot zeventigplussers. Er zijn 84 spelers actief (geweest) in de A-groep, 86 in B en 39 in groep C.

De traditie van het jaarlijkse HSG Open kende een onderbreking van twee jaar vanwege de coronapandemie. Dus was iedereen blij dat de serie dit jaar weer voortgezet kon worden. Dat was meteen te merken aan het vroege aantal inschrijvingen: de honger om weer fysiek een schaaktoernooi te kunnen spelen was groot.

Begin juni was de limiet van het beschikbare aantal plaatsen in de mooie zalen van het hotel Lapershoek al bereikt en werd vanaf 230 deelnemers een wachtlijst ingesteld. Het aantal aanmeldingen groeide tot in totaal bijna 250 deelnemers.

Maar kort voor het toernooi begon het afzeggingen te regenen. Dat is op zich normaal, maar zo extreem als deze keer had de organisatie nog niet meegemaakt. Naar de oorzaken is het gissen, misschien door de warmte, misschien door huiver voor opleving van het coronavirus in Nederland waarover afgelopen week berichten in de media verschenen.

In totaal kreeg de organisatie 55 afmeldingen te verwerken, bijna een vijfde van het aantal aanvankelijke inschrijvingen. Waarvan de meeste ook nog eens in de laatste uren van de registratie op vrijdagochtend. ‘Waanzinnig veel’, zegt ook de ervaren arbiter Erwin Denissen die echt wel wat gewend is.

Voeg daarbij de mensen die bij de registratie wilden betaalden terwijl ze volgens onze gegevens al via de bank hadden betaald, of andersom. Plus de mensen die de opgenomen bye in de tweede ronde liever in de vierde ronde willen hebben, plus de mensen die telefonisch melden iets later te komen, plus……

Een om 11:45 uur geactualiseerde lijst was om 11:47 uur al weer verouderd. Uiteindelijk was het slechts voor een deelnemer te veel en hij kreeg zijn inschrijfgeld uiteraard terug.

Ook kwamen zelfs na het verstrijken van de registratietermijn nog aanmeldingen binnen. Door de opgelopen vertraging konden ze alsnog een plek krijgen. Elk nadeel heb zijn voordeel, zullen we maar zeggen. Met een flinke vertraging kon het toernooi beginnen.

De stroeve start werd gevolgd door een verder vlekkeloos toernooi, met slechts nog twee ‘incidenten’: op zaterdagavond ging er een telefoon af met een muzikale ringtone en op zondagochtend viel een fles water om waardoor de schaakstukken natte voeten kregen. Dat was het wel.

Na de zesde en laatste ronde zal Thomas Beerdsen, los van de vraag of hij het toernooi op zijn naam zal schrijven, hoogtepunten van zijn partijen bespreken, beneden in de analysezaal, ter overbrugging van de voorbereiding van de prijsuitreiking.

Zondagochtend is ook De Beste Zet gearriveerd. De boekenstand is te vinden links van de ingang bij het parkeerterrein. Doe er je voordeel mee!

Foto: Vincent Pandelaar

Op naar het HSG Open 17 in 2023!

Geslaagde jeugdclinic

Op vrijdagochtend, vlak voor het toernooi begon, kwamen 62 leerlingen van een Hilversumse basisschool op bezoek bij het HSG Open. Onder begeleiding van schaaktrainer Pascal Losekoot kregen ze uitleg over het schaakspel en losten ze enkele schaakproblemen op. Daarna was het tijd om zelf te schaken, voor sommigen was dat hun eerste partij. Toen het toernooi eenmaal begonnen was, namen ze met z’n allen, in doodse stilte, een kijkje in de speelzaal, om met een leuke eerste schaakervaring naar huis te gaan.